Part 2 of 5 · 1 minహైదరాబాద్‌లో వంటమనిషి

శ్రావణి ఆ రాత్రే వాళ్ళమ్మకి చెప్పేసింది. ఏదో ఉద్దేశంతో కాదు. హాస్టల్ నుంచి ఇంటికి వచ్చినప్పుడల్లా చేసినట్టే, చీకట్లో లక్ష్మమ్మ పక్కన చాప మీద పడుకుని అన్నీ ఒకేసారి గడగడా చెప్పేస్తోంది. మెట్రో గురించి, మాల్స్ గురించి చెప్తూ చెప్తూ మధ్యలో అనేసింది, "వదిన వాళ్ళింట్లో వంటమనిషి ఉందమ్మా. నిజంగా వంటమనిషే! వదిన జీవితంలో ఒక్కసారి కూడా పొయ్యి వెలిగించలేదంట."

"హ్మ్.." అంది లక్ష్మమ్మ.

అంతే. ఆ "హ్మ్" వింటూనే పెరిగిన శ్రావణికి దాని అర్థం తెలియాలి కదా. కానీ పంతొమ్మిదేళ్ళ పిల్ల, కళ్ళ మీదకి నిద్ర ముంచుకొస్తోంది, మనసంతా వదిన చీరల మీదే ఉంది. అమ్మ గొంతులోని ఆ చిన్న మార్పుని పట్టించుకునే స్థితిలో లేదు.

* * *

మర్నాడు పొద్దున ఆరింటికే లాస్య వంటింట్లో ఉంది. ప్రమోద్ లేవకుండా ఫోన్‌లో అలారం పెట్టి దిండు కింద దాచుకుంది. మొహం కడుక్కుని, జుట్టు ముడేసుకుని రెడీగా వచ్చింది. ఈసారి ఏడింటిదాకా పడుకుని ఎవరికీ దొరకకూడదని గట్టిగా నిర్ణయించుకుంది.

లక్ష్మమ్మ అప్పటికే పొయ్యి ముందు ఉంది. పొయ్యి వెలుగుతోంది, దాని మీద పాలు కాగుతున్నాయి.

"అత్తా, నేనేం చెయ్యను?" ఉత్సాహంగా అడిగింది.

"కూర్చోమ్మా. నువ్వు చుట్టానివి."

"నేను చుట్టాన్ని కాదు అత్తా.. ఏ కూరగాయలు తరగాలో చెప్పండి, ప్లీజ్.."

"కూర్చో."

ఆ పొద్దున లక్ష్మమ్మ అంతా తనే చేసింది. అన్నం, పప్పు, పచ్చడి, సుబ్బయ్యకి కాఫీ.. తల ఎత్తకుండా గబగబా చేసుకుపోయింది. లాస్య కత్తి కోసమో గిన్నె కోసమో చెయ్యి చాపేలోపే అది అత్తగారి చేతిలో ఉండేది. ఏ పనీ లేని వంటింట్లో లాస్య గంటసేపు ఒక మూల నిలబడిపోయింది. ఏం జరుగుతోందో ఏమీ అర్థం కాలేదు. అత్తగారు మర్యాద చేస్తున్నారేమో అనుకుంది. కొత్త కోడలికి మొదటి వారం పల్లెల్లో ఇలాగే చేస్తారేమో అనుకుంది. కానీ "కూర్చో, నువ్వు చుట్టానివి" అన్నదే తీర్పు అని, ఆ తీర్పు ముందు రాత్రే చీకట్లో, చాప మీద, ఒక్క "హ్మ్"తో పడిపోయిందని పాపం ఆ పిల్లకి తెలియదు.

ఆంతూర్‌లో అయితే ప్రతి వర్కింగ్ డే మధ్యాహ్నం ఒంటిగంటకి ప్రమోద్ ఫోన్ చేస్తాడు. ఇక్కడ ఒంటిగంట అనేదే లేదు. పొద్దున ఏడింటికే వాళ్ళ నాన్నలాగే భుజాన తువ్వాలు వేసుకుని నాన్నతో కలిసి పొలానికి వెళ్ళిపోతాడు. చీకటి పడేదాకా ఆ పంపుసెట్టు అతన్ని మింగేస్తుంది. ఆ ఇంటి మనసుని లాస్యకి విప్పి చెప్పేవాళ్ళు ఎవరూ లేరు. ఉన్నది శ్రావణి ఒక్కతే. శ్రావణి కూడా ఆ ఇంటిని తప్పుగానే చదివింది, పాపం.

"అమ్మకి నువ్వంటే ఇష్టం వదినా," అంది శ్రావణి సంబరంగా. "తన వంటింట్లోకి అసలు ఎవర్నీ రానివ్వదు. నిన్ను గంటసేపు నిలబడనిచ్చింది తెలుసా!"

అందుకే లాస్య తనకు తెలిసిన దారుల్లో ఏదో ఒక సాయం చేయాలని తెగ తాపత్రయపడింది. రెండో రోజు మధ్యాహ్నం వంటింట్లో ఏమేం తక్కువున్నాయో ఫోన్‌లో లిస్ట్ రాసి, గ్రాసరీ యాప్ ఎలా పని చేస్తుందో లక్ష్మమ్మకి చూపించి, నెల్లూరుకి డెలివరీ తెప్పించుకోవచ్చని ఉత్సాహంగా చెప్పింది. లక్ష్మమ్మ ఫోన్ వైపు ఒకసారి చూసి, "కొట్టు ఎదురుగానే ఉంది కదమ్మా," అంది నింపాదిగా.

మూడో రోజు మధ్యాహ్నం అరలో ఉన్న స్టీలు డబ్బాలన్నీ కిందికి దించి, అమ్మ వంటింట్లో ఉన్నట్టే పెద్దది నుంచి చిన్నది దాకా, లేబుళ్ళు బయటికి కనిపించేలా మళ్ళీ సర్దింది. గంట పట్టింది. చూడ్డానికి ఎంతో నీట్‌గా, అందంగా ఉంది. స్నానం చేసి వచ్చేసరికి డబ్బాలన్నీ మళ్ళీ పాత చోట్లకే చేరిపోయాయి. పెద్దది చివర, చిన్నవి మధ్యలో, లేబుళ్ళు గోడ వైపు. మర్నాడు పొద్దున ఇంకా జాగ్రత్తగా మళ్ళీ సర్దింది. సాయంత్రానికల్లా అవి మళ్ళీ పాత చోట్లలోనే. లాస్య మొహం చిన్నబోయింది. తను ఏం చేసినా ఈ ఇంట్లో నిలవదేమో అనిపించింది.

లాస్య అడగలేదు. అసలు సమస్య అదే. ఎందుకు అని ఒక్క మాట అడగలేదు. లక్ష్మమ్మ కూడా చెప్పలేదు.. తెల్లవారుజామున నాలుగింటికి చీకట్లో చెయ్యి ఏ వరసలో చాపుతుందో ఆ వరసలోనే డబ్బాలు ఉంటాయని, ఆ వరస కుదరడానికి ముప్ఫై ఏళ్ళు పట్టిందని.

* * *

మూడో రోజు కొత్త కోడల్ని చూడ్డానికి ఇరుగుపొరుగు ఆడవాళ్ళు వచ్చారు, ఊళ్ళలో ఎప్పుడూ వచ్చినట్టే. వరండాలో నలుగురు. అందులో ఒకామె సుబ్బయ్యకి వరసకి అక్క అవుతుంది. పెద్ద గొంతు, ఏ ప్రశ్న అడిగినా చెంప మీద కొట్టినట్టే ఉంటుంది.

"ఏమ్మా హైదరాబాదు పిల్లా, వంట చేస్తావా?"

లాస్య సమాధానం చెప్పడానికి నోరు తెరిచింది. చేస్తానండీ, బాగానే చేస్తాను అని చెప్దామనుకుంది. ఈలోపే వెనకాల కాఫీ పోస్తున్న లక్ష్మమ్మ ఆమె బదులు జవాబిచ్చేసింది.

"వాళ్ళమ్మ వంటమనిషిని పెట్టుకుంది. ఈ పిల్ల ఎందుకు చేస్తుంది?"

ఆ అక్కగారు గట్టిగా నవ్వింది. మిగతా ఆడవాళ్ళూ నవ్వారు. లాస్య చెవులు ఎప్పటిలాగే వేడెక్కిపోయాయి. మింగేసిన ముద్ద మళ్ళీ గొంతులోకి ఎగదన్నినట్టు ఆ అబద్ధం పైకి తన్నుకొచ్చింది. "అది నిజం కాదు" అని అనలేకపోయింది. అలా అంటే, ఆ మాట తనే శ్రావణితో మెట్టు మీద కూర్చుని, ఏ కారణం లేకుండా అన్నానని ఒప్పుకోవాలి. అందుకే నవ్వు పులుముకుని కాఫీ అందించింది, నోరు మెదపలేదు. "అదృష్టవంతురాలివే," అంది ఆ అక్కగారు. అలా కొత్త కోడలు జీవితంలో ఒక్కసారి కూడా పొయ్యి వెలిగించలేదన్న సంగతి వీధి మొత్తానికి పాకిపోయింది.

ఆ మధ్యాహ్నం ఇల్లు నిశ్శబ్దంగా ఉంది. ఎండ ఎక్కువగా ఉందని సుబ్బయ్య తొందరగా ఇంటికొచ్చి వరండా మంచం మీద కళ్ళు మూసుకుని పడుకున్నాడు. లక్ష్మమ్మ వంటింట్లో ఉంది. లాస్య లోపలి గదిలో, ఒక్క సిగ్నల్ గీత వచ్చే కిటికీ దగ్గర కూర్చుని స్వాతికి రిప్లై ఇస్తోంది. లోపలి గదికీ వంటింటికీ మధ్య ఉన్నది ఒకే గోడ. అదీ ఒక్క ఇటుక మందం గోడ.

ఇల్లంతా నిద్రపోతున్నప్పుడు మాట్లాడే గొంతుతో గోడ అవతల్నుంచి లక్ష్మమ్మ సుబ్బయ్యతో అంటోంది, "ఏడాది తిరిగేలోపు పట్నానికి పోతుంది, వాణ్ణి కూడా తీసుకుపోతుంది. చూస్తూ ఉండు."

సుబ్బయ్య ఏదో అన్నాడు. ఏమన్నాడో లాస్యకి వినపడలేదు. ఆయనది తగ్గు గొంతు, అదీ ఎప్పుడో గానీ వాడడు, ఆ ఇటుక దాన్ని మింగేసింది. చేతిలో ఫోన్, తెర మీద స్వాతి మెసేజ్.. "లస్సీ, విలేజ్ లైఫ్ ఎలా ఉంది?" లాస్య దానికి జవాబు ఇవ్వలేదు. గుండెల మీద ఎవరో రాయి పెట్టినట్టు అలాగే కూర్చుండిపోయింది. పట్నానికి తీసుకుపోయేదాన్నా తను? ఆ మాట పదే పదే చెవుల్లో మోగుతోంది.

* * *

చీకటి పడుతుండగా ప్రమోద్ వచ్చాడు. మోకాళ్ళ దాకా బురద, భుజాన నాన్న తువ్వాలు, మొహం సంతోషంతో వెలిగిపోతోంది. పంపుసెట్టు నడుస్తోంది! వరండాలో నిలబడి అంతా పూస గుచ్చినట్టు చెప్పాడు. పైపు సంగతి, వాషర్ సంగతి, నీళ్ళు బయటికి రాగానే నాన్న అన్న మాట.. శ్రావణి చప్పట్లు కొట్టింది. "వెళ్ళి కాళ్ళు కడుక్కోరా, పొలాన్నంతా లోపలికి తెస్తున్నావు," అంది లక్ష్మమ్మ. అతను హాయిగా నవ్వాడు. ఆ ఇంట్లో అందరి మొహాలూ వెలిగిన క్షణం అది, ఒక్క లాస్య మొహం తప్ప.

లాస్య లోపలి గదిలో అతని కోసం ఎదురుచూస్తోంది. మూడు రోజులుగా మనసులో దాచుకున్నదంతా ఈ రాత్రి కక్కేయాలి అనుకుంది. చెప్పాల్సిందంతా వరసగా మనసులో సిద్ధం చేసుకుంది. వంటమనిషి మాట, డబ్బాలు, ఆ అక్కగారు, గోడ అవతలి మాట. తప్పు తనది కాదని, కాకపోతే కొంచెమే అని అతనికి అర్థమయ్యేలా ఒక్కొక్కటీ వరసగా చెప్పాలనుకుంది.

అతను స్నానం చేసి, తడి జుట్టుతో వచ్చి మంచం మీద వాలిపోతూ, "లాస్యా.. పంపుసెట్టు!" అన్నాడు.

"విన్నానండీ."

"మూడు రోజుల్లో. నెల పడుతుంది అన్నాడు నాన్న."

"అండీ.. మీకొక విషయం చెప్పాలి," మెల్లగా మొదలుపెట్టింది.

అతను నవ్వాడు.. మామూలు నవ్వు కాని ఆ నవ్వు. "టాక్ యూ టునైట్," అని కళ్ళు మూసుకున్నాడు. నిమిషంలో నిద్రలోకి జారిపోయాడు. పొద్దున ఏడింటి నుంచి పొలంలోనే ఉన్నాడు మరి. గోళ్ళ కింద ఇంకా బురద అంటుకుని ఉన్న అతన్ని కాసేపు అలాగే చూస్తూ ఉండిపోయింది. అంత అలసిపోయిన మనిషిని లేపడానికి మనసొప్పలేదు.

తన వైపు పడుకుని పైన పెంకుల వైపు చూస్తూ ఉండిపోయింది. చీకట్లో ఎక్కడో గేదెలు కదిలిన చప్పుడు. అత్తగారి మాట తలలో గిర్రున తిరుగుతోంది. గట్టిగా కాదు, ఆవిడ ఎలా అందో అలాగే, పొయ్యితో అన్నట్టు.. ఆడమనిషి ఎలాంటిదో పొయ్యే చెప్తుంది.

లాస్య జీవితంలో వెయ్యి సార్లు గ్యాస్ స్టవ్ వెలిగించింది. తను పొయ్యి వెలిగించలేని ఆడదాన్ని అని ఒక్కసారి కూడా అనుకోలేదు. కానీ ఇప్పుడు అలా పడుకుని ఉండగానే తనకి అర్థమైంది.. ఇప్పుడు తను సరిగ్గా అలాగే అనుకుంటోంది. దానికి పట్టింది కేవలం మూడు రోజులు.